Is ionann do chlann agus do chuid mac agus do chuid iníonacha. Murab iad sin atá i gceist agat, ba chóir duit an focal "teaghlach" nó "muintir" a úsáid. "Níl siad feicthe agam..." ach b'fhearr "Ní fhaca mé iad...", agus b'fhearr fós "Is le 3 mhí nach bhfaca mé iad"

leis an albam - ní chuirtear an t- roimh ghutaí i ndiaidh réamhfhocail (mar atá, sa tuiseal tabharthach) den cheoltóir Gaelach an Ghaeilge - is baininscneach don fhocal "Gaeilge" i gcúpla amhrán - úsáidtear an uimhir uatha agus an tuiseal ainmneach i ndiaidh "cúpla" ar fud an albaim - tuiseal ginideach déanann sé tagairt don litríocht Maith thú, a Luke

I know there are still plenty of holes in this script, but I'd love some feedback, thanks! Na Caithimh Aimsire Céard a dhéanann tú nuair a bhíonn am saor agat? Inis dom faoi do chuid caitheamh aimsire. An bhfuil caitheamh aimsire ar bith agat ? An bhfuil rudaí ar leith is maith leat a dhéanamh de láimh? Tá an méid sin rudaí is maith liom a dhéanamh, ach beagán am agam le caitheamh leo. Is breá liom teangacha, ar ndóigh. Chomh maith le mo chuid staidéir ar an Ghaeilge, is breá liom mórán cineálacha lámhcheardaíochta. Is maith liom cniotáil agus cróiseáil a dhéanamh. I ndáiríre, bhínn ag sníomh mo chuid snátha féin [seo an litriú caighdeánach, cé go bhfuaimnítear mar "héin" i dtuaisceart na tíre é]. Is maith liom fíodóireacht taipéise freisin, go háirithe más déanta beag. Is breá liom chomh maith fuáil agus tá suim mhór agam in éadaí nua a athchúrsáil as seanéadaí. An bhfuil aon suim agat i gcúrsaí ealaíona? Ar ndóigh, is breá liom a bheith ag tarraingt agus ag sceitseáil rudaí amhail snaidhmeanna Ceilteacha agus is fearr liom mo chuid leabhar sceitseála lámhdhéanta féin a dhéanamh agus is maith liom seanrudaí a úsáid nuair a dhéanann mé ["dhéanaim" i nGaeilge chaighdeánach ach deirtear "déanann mé" i gcanúintí Ultacha] leabhair lámhdhéanta. Rudaí mar sheanpháipéar tiubh nó seanfhabraicí a athchúrsáil ina gclúdaigh. Chomh maith leis na snaidhmeanna Ceilteacha, is aoibhinn liom go háirithe an dúlra a sceitseáil le giota beag uiscedhathanna a dhéanamh. An bhfuil aon suim agat i ngníomhaíochtaí faoin aer? Nuair a bhíonn an aimsire níos deise, baineann mé ["bainim" i nGaeilge chaighdeánach] taitneamh as siúl, go háirithe sna coillte nó ar na mionbhóithre, agus tá an trácht níos lú ann. Tá ádh orainn agus tá go leor áiteanna maithe le dul ar siúlóid againn anseo i nDeisceart Vermont. Áit amháin ar maith liom siúl inti is ea Sliabh Putney. An bhfuil roinnt áiteanna ar maith leat siúl iontu?

Don't worry, as we say in Irish: Bíonn gach tús lag. But anyway, you didn't make mistakes in all your sentences! If you need any further explanations, don't hesitate to ask.

Ba mhaith liom torthaí agus *iógart* ["iógart" is the nominative case, "iógairt" is the genitive case. With "ba mhaith liom" you want the nominative, but if you use a verbal noun, e.g. "Bím ag ithe iógairt" you need the genitive. Compare: "ithim iógart" = "I eat yogurt" (nominative) and "tá mé ag ithe iógairt" = "I am eating yogurt" (genitive)] ...mar tá dúiseacht uaim [sounds a bit funny, it would be more natural to say something like "Caithfidh mé dúiseacht"] Céard ba mhaith leat don *lón* ["lón" is the dative case (which is usually identical in form to the nominative, though it mutates differently) which is used with most prepositions, "lóin" is the genitive case, which you would use as the object of a verbal noun, e.g. "Tá mé ag ithe mo lóin" (you might have noticed that "iógart" and "lón" both form the genitive case in the same way, by slenderising (palatalising) the final consonant (shown in writing by inserting an "i" before it) that's because they're both masculine nouns of the 1st declension; it's an important pattern to remember)] Céard ba mhaith leat *don mhilseog* ["haghaid" doesn't exist: you're probably getting confused with "le haghaidh", which can mean "for" in certain contexts] ...*uachtar* *reoite*... ["uachtair" is the genitive of "uachtar" (another 1st decelnsion masculine noun), so "cáca seacláide agus uachtair reoite" actually means "chocolate and ice-cream cake": if you want your chocolate cake and your ice-cream separately you need to use the nominative case here] ...ní féidir liom titim i mo chodladh [= "I'm not able to fall asleep": it sounds like you're asking for a coffee to help you sleep; what you probably want to say is: "níor mhaith liom titim i mo chodladh" = "I don't want to fall asleep"] ...i ndeireadh na dála [perhaps you mean "ag deireadh an lae" = "at the end of the day"; "i ndeireadh na dála" can be translated as "at the end of the day" but not literally, it's an English idiom that means "after all", "when all's said and done"]

Éirím *as* mo leaba... ["as" gives more of a sense of getting out of bed, "ó" just suggests moving away from it] ... bím ag *ithe* ["ithe" is the verbal noun of "ith"] torthaí agus *iógairt* [the genitive case is used for the object of verbal nouns] ... a lán *ríomhphost* [here you need the genitive plural "ríomhphost" - "a lot of emails"] Bím ag *ithe* mo *lóin* ag *meán* lae. Bím ag *críochnú na hoibre*... [this would be the correct grammar, but the meaning is more like "I finish off the job"; what you want to say is "Bím ag scor den obair..."] *Cócarálaim* dinnéar [but it's more usual to say "Réitím an dinnéar" or just "Déanaim an dinnéar"] - bím ag *ithe* ag *a* sé a chlog... Bím ag *féachaint* ar an teilifís ag *a* hocht a chlog... ...i mo *chodladh*... Maith thú, a Bhutka, má tá ceist ar bith agat fiafraigh díom agus fáilte.

Dw i'n hoffi'r Hydref. Dw i'n meddwl bod dail melyn(ion) [the plural of the adjective can be used here, though the singular is often used nowadays] yn brydferth [soft mutation on adjectives after "yn"] iawn. Mae'n oer, ond dw i wrth 'y modd yn gwisgo sgarff a menig. Diwedd mis Medi ydy fy hoff amser ["hoff" come before the noun; the word order is the opposite in this kind of sentence].

An Baile dúchais, Baile Átha Cliath